TİROİT HASTALIĞI KİMLERDE OLABİLİR?

Cemiyette yaygın olarak görülen tiroid bezi hastalıkları kimilerinde daha sık ortaya çıkmaktadır. Tiroit bezi yetmezliği büyüme ihtimali yüksek olan veya tehlike altındaki bireyler altta verilmiştir:

1- Ailesinde tiroit hastalığı olanlar : Ailesinde Hashimoto hastalığı ve Graves gibi hastalığı olanlarda tiroit bezi yetmezliği büyüme tehlikeyi daha fazladır.

2- Bayanlar: Tiroit bezi yetmezliği bayanlarda erkeklere göre 8-10 kat daha fazla görülür. Bu sebeple bayanlar tehlike altındadır. Özellikle hamilelikte, doğumdan sonraki ilk sene içinde ve menopoz yarıyılında bayanlarda tiroit bezi yetmezliği sıklığı çok fazladır.

3- 50 yaş üstü tüm bayanlar : Hipotiroidizm her yaşta ortaya çıkabilir ancak yaş artıkça tehlike çoğalır. Bayanlarda özellikle 50 yaşın üzerinde tiroit yetmezliği sıklığı çoğalır. Erkeklerde ise 60 yaşın üzerinde daha fazla görülür. 70 yaşın üzerindeki bayanların %15’inde hipotiroidi vardır.

4- Daha evvelden tiroit hastalığı veya tiroit operasyonu geçirenler: Evvelden tiroit hastalığı geçirenlerde tiroit bezi yetmezliği büyüyebilir. Operasyon olanlarda da yeteri kadar hormon yapacak tiroit bezi kalmayınca hipotiroidi büyür.

5- Guatrı olanlar: guatrı olanlarda Hashimoto hastalığı veya tiroit irini evvelden mevcut olabilir ve bu sebeple tiroit yetmezliği bulunabilir.

6- Şeker hastalığı olanlar: Şeker hastalarının % 10’unda Hashimoto hastalığı ve buna bağlı hipotiroidi büyür. Doğum yapan şeker hastalarının % 25’inde tiroit bezi irini ve buna bağlı tiroit yetmezliği ortaya çıkmaktadır.

7- Otoimmün hastalıklar sınan ve bedenin kendi uzuvlarını imha etmesiyle karakterize Addison hastalığı böbreküstü bezi yetmezliği-kortizol hormon azlığı, alopesi saçlarda belli bölgelerde dökülme-saçkıran, vitiligo tende renksiz bazı alanlar olması ve tip 1 şeker hastalığı gibi hastalığı olan bireylerde tiroit bezi yetmezliği daha fazla görülür.

8- Demans veya bunalımı olanlar: : Hipotiroidi bazen demans biçiminde karşımıza çıkar. Bu bireylerde tiroit hormon muayenelerinin yapılması gerekir. Manik-depresif hastalığı olanlarda da hipotiroidi sık görülmektedir. .

9- Lityum ve amiodaron cordarone ilacı kullananlar : Bazı psikolojik hastalıkların rehabilitasyonunda kullanılan Lityum ilacı guatr ve hipotiroidizm büyümesine neden olabilir. Lityum kullanan hastaların % 5’inde bütün tiroit yetmezliği, % 25’inde hafif tiroit yetmezliği büyümektedir. Kalp atım ritm bozukluklarının rehabilitasyonunda kullanılan Cordarone amiodaron ilacı da tiroit bezi yetmezliğine neden olabilmektedir. Bu ilaçları kullananlarda belli aralıklarla TSH hormonunun ölçülmesi gerekir.

10- Kolesterolü yüksek olanlar: Hipotiroidisi bulunan hastalarda kan kolesterolü yükselir. Bu sebeple kolesterolü yüksek bireylerde tiroit hormon muayeneyi yapılması gerekir.

11- Hamile kalamayan kısır bayanlar: Çocuk istediği halde hamile kalamayan bayanlarda tiroit yetmezliği olabilir. Tiroit yetmezliği yumurtlamayı maniler. Bu cins bayanlarda tiroit hormon muayeneleri yapılır.

12- Glokom ve idrak etme bozukluğu olan yaşlılarda : Gözdeki tansiyonun çoğalmasına glokom denir. Glokomlu hastalarda tiroit hormon yetmezliği sık bulunur. İdrak Etme bozukluğu varsa yeniden tiroit bezini incelemek gerekir.

13- Kan sodyumu düşük olanlarda : Kanda sodyum muayeneyi düşük çıkan bireylerde bazen tiroit bezi yetmezliği olabilir.

14- Anemiyi kansızlığı olanlarda : Hipotiroidide anemi sık olduğundan anemiyi olanlarda tiroit hormon muayenelerinin yapılması gerekir.

15- CPK ve LDH muayeneleri yüksek olanlarda : kreatin fosfokinaz CPK ve laktat dehidrogenaz LDH kan muayeneleri hipotiroidili hastalarda yüksektir. Başka emelle bu muayeneler yapıldığında yüksek bulunursa hipotiroidi olabileceği akla gelmeli ve tiroit hormon muayeneleri yapılmalıdır.

16- Karaciğer muayeneleri bozuk çıkanlarda: Karaciğer muayeneleri dediğimiz SGOT, SGPT ve alkalen fosfataz hipotiroidide yüksek çıkabilir. Başka emelle yapılan bu muayeneler yüksek çıktığında o şahısta hipotiroidi hastalığı olabileceği de düşünülerek tiroit muayeneleri yapılmalıdır.

17- Prolaktin hormonu yüksek olanlarda : Memeden süt salgılatıcı hormon olarak öğrenilen prolaktin hormonu tiroit hormonları az ise kanda yükselebilir. Prolaktin hormonunu yüksek olan bireylerde tiroit bezi yetmezliği olup olmadığının incelenmesi gerekir.

18- Down belirtiyi veya Turner belirtiyi ismi verilen doğumsal genetik hastalığı olanlarda hipotiroidi sık görülür.

Prof. Dr. Metin Özata

Endokrinoloji ve Tiroit Uzmanı

Kalamış-İstanbul

KAYNAKLAR VE ÖNERİLEN KİTAPLAR

internet kitapçınız kitapyurdu.com dan binlerce kitaba ulaşabilirsiniz.

Prof. Dr. Metin Özata, Tiroit Hastalığı Nasıl Yenilir?, Epsilon yayınevi, 2005 baskıda

Tiroit hastalıklarına Aktüel yaklaşım Prof. Dr. Metin ÖZATA

Doğru Beslen Formda Kal Prof. Dr. Metin ÖZATA

www.tiroit.org

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir